Μύθοι και Αλήθειες για τα "Βλαστικά Κύτταρα"!

Διανύοντας πλέον τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα όλο και πιο πολύ λόγος γίνεται για τα περίφημα "Βλαστικά κύτταρα", τα οποία παρουσιάζουν τεράστιο επιστημονικό ενδιαφέρον και σίγουρα αποτελούν ένα από τα πιο δυνατά "χαρτιά" της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας. Εξαιτίας των  ιδιοτήτων που εμφανίζουν αυτά τα κύτταρα αποτελούν ένα πολύτιμο εργαλείο το οποίο ίσως μπορέσει να μας προσφέρει λύσεις  σε πολλούς τομείς της ιατρικής επιστήμης.

Κάνοντας μια μικρή ιστορική αναδρομή παρατηρούμε ότι το 1963 πρώτοι οι Mc Cullock & Till  κατάφεραν να ανιχνεύσουν κύτταρα στο μυελό των οστών ποντικιών που είχαν τη δυνατότητα Αυτοανανέωσης. Εν συνεχεία το 1968 πραγματοποιείται η πρώτη μεταμόσχευση μυελού των οστών που  είχε ως αποτέλεσμα τη θεραπεία Ανοσοανεπάρκειας SCID μεταξύ αδελφών, γεγονότα τα οποία αποτέλεσαν τον προπομπό της ραγδαίας  εξέλιξης στο τομέα των "Βλαστικών κυττάρων".

Τι σημαίνει όμως εννοιολογικά ο όρος "βλαστικά κύτταρα";
Oόρος Βλαστικά κύτταρα αναφέρεται επί της ουσίας σε πληθυσμούς κυττάρων που εμφανίζουν τις εξής δυο ιδιότητες: αρχικά, αυτή της αυτοανανέωσης και αυτή της δυνατότητας διαφοροποίησης σε άλλους κυτταρικούς  τύπους, ένα είδος πλαστικότητας (δηλαδή  <<βλασταίνουν>>). Όποια είδη λοιπόν ,κυττάρων φέρουν τις παραπάνω ιδιότητες κατά παράφραση αναφέρονται και ως  "Βλαστικά κύτταρα". Για παράδειγμα, το ομφαλοπλακουντιακό αίμα που συλλέγουμε κατά τη γέννηση νεογνών περιέχει Αρχέγονα Αιμοποιητικά Κύτταρα που παραφραστικά αποκαλούνται  "Βλαστικά κύτταρα" , όπως το ίδιο συμβαίνει και με τα Μεσεγχυματικά κύτταρα τα οποία συλλέγουμε από τη Γέλη του WHARTON του ίδιου του ομφάλιου λώρου. Γίνεται λοιπόν  κατανοητό ότι ο όρος "Βλαστικά κύτταρα" είναι ευρύτερος και ουσιαστικά μια κακή μετάφραση του Αγγλικού όρου Stem cells.

Υπάρχουν πρόσφατες μελέτες;
Κινούμενοι σε αυτόν τον άξονα λοιπόν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε και να σχολιάσουμε τις τρεις πρόσφατες μελέτες που δημοσιεύτηκαν  την 01/08/2012 σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά, 2 στο NATURE και 1  στο SCIENCE που κάνουν αναφορά στη σχέση των "Βλαστικών κυττάρων" και την Καρκινογένεση.

Αυτές οι τρεις μελέτες έρχονται να υποστηρίξουν τη θεωρία των καρκινικών "Βλαστικών κυττάρων" - Cancer Stem Cells Hypothesis.Οι ερευνητές  κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κάποια κύτταρα που εντόπισαν σε καρκινικούς όγκους και προκαρκινικές  καταστάσεις εμφανίζουν τις ιδιότητες της Αυτοανανέωσης και της Διαφοροποίησης σε άλλους κυτταρικούς τύπους άρα  συμπεριφέρονται ως "Βλαστικά Kύτταρα" εξου και όρος Cancer Stem Cells. Η θεωρία τους βασίζεται στο ότι κάποιοι πληθυσμοί κυττάρων συντηρούν και οδηγούν την ανάπτυξη και επιβίωση των καρκινικών όγκων μέσω των 2 χαρακτηριστικών τους, ενώ παράλληλα  "ξεγελούν" και τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Αυτή η ανακάλυψη σίγουρα θα βοηθήσει μελλοντικά στη θεραπεία του καρκίνου αφού με τις παραπάνω μελέτες γίνεται ταυτοποίηση των καρκινικών κυττάρων και η χημειοθεραπεία μπορεί να γίνει στοχευμένα χωρίς να καταστρέφονται υγιή κύτταρα αφενός και αφετέρου θα πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι ουδεμία  αποδεδειγμένη σχέση έχει η χρήση Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων (Ομφαλοπλακουντιακό Αίμα) ή Μεσεγχυματικών (Γέλη του WHARTON-Ομφάλιος Λώρος) με την Καρκινογένεση (κάποιος μικρός αριθμός μελετών έχει συσχετίσει χωρίς να αποδείξει τη σχέση καρκίνου και "Βλαστικών Κυττάρων" όταν αυτά χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία κακοηθειών).

Αναμένουμε και αισιοδοξούμε λοιπόν  ότι  οι κλινικές μελέτες  για τα "Βλαστικά Κύτταρα" θα αποτελέσουν το Δούρειο Ίππο  στη καταπολέμηση ανίατων ασθενειών.

Κελλάρης Δ. Βασίλειος
Γυναικολόγος - Μαιευτήρας
www.vasiliskellaris.gr

 

Share |